اینترنت کلاسی چیست و چرا مخالف آن هستیم؟


دیوار فیلترینگ و محدودیت ها آنقدر بالا رفته که مجالی برای نفس کشیدن باقی نگذاشته و بسیاری از کسب و کارها را مختل کرده و کار روزانه را با مشکل مواجه کرده است. یکی از پاسخ‌های وزارت ارتباطات به انتقادات درباره فیلترینگ، دسترسی افراد خاص یا تخصصی بودن اینترنت و سطوح دسترسی متفاوت است. البته این موضوع قبلاً به صورت آزمایشی مطرح و اجرا شده بود.

در ابتدا تنها نام خبرنگاران، اعضای هیأت علمی دانشگاه، فعالان حوزوی و پزشکان فاش شد. اما اخیرا فریلنسرها و اعضای اتحادیه تکنسین های کامپیوتر نیز به آن اضافه شده اند. برخی از ادارات دولتی و موسسات وابسته به نهادهای دولتی به اینترنت رایگان و پرسرعت با VPN های ویژه دسترسی دارند.

در واقع چیزی که مسئولان به آن تخصص و سطح دسترسی متمایز و رفع فیلتر برای گروه های هدف می گویند، همان چیزی است که ما به آن می گوییم. اینترنت کلاس ما میگوییم؛ فرآیندی که مهم ترین ویژگی اینترنت یعنی آزادی دسترسی به اطلاعات را به معیارهایی مانند موقعیت اجتماعی، شغل، تحصیلات و در واقع شخصیت حقوقی کاربران محدود می کند. یعنی علاوه بر شکاف طبقاتی ایجاد شده در جامعه از نظر اقتصادی و اجتماعی، اقشار خاص و برخی احتمالاً اقشار عادی نیز در دسترسی به اینترنت داریم.

چرا ما تا این حد با دسترسی متفاوت به اینترنت مخالفیم و حتی برخی از کسانی که نامشان در لیست گروه های دارای دسترسی آزادتر به اینترنت است نیز مخالف هستند و آگاهانه از این نوع اینترنت استفاده نمی کنند؟ در این مدت در زومیت با گروه های مختلف از جمله جامعه شناسان، حقوق دانان، اساتید دانشگاه، کارشناسان رسانه و فناوری در مورد دسترسی های افتراقی گفت وگو کرده ایم و هر کدام از منظری با این موضوع مخالفت کرده و زنگ خطر را به صدا در آورده اند.

Zoomcast Zoomit در مورد اینترنت کلاس

قانون در مورد اینترنت کلاسی چه می گوید؟

وکلا تاکید می کنند که اینترنت یک طبقه قانونی نیست. در قانون کشور اشاره ای به دسترسی به اینترنت برای برخی افراد و محدودیت برای برخی دیگر نشده است و دولت اختیار قانون گذاری در این زمینه را ندارد. مجلس نیز می تواند برای این موضوع قانون گذاری کند; اما نمی تواند قانونی وضع کند که موجب تبعیض یا رشد یک گروه علیه گروه دیگر شود و با آن برخورد سلیقه ای کند. در حقوق عمومی حقی به نام «حق برخورداری از خدمات عمومی بدون تبعیض» داریم. تنها جایی که تبعیض محسوب نمی شود دسترسی به اطلاعات بر اساس سن به دلیل حمایت از کودکان است که مطابق با قوانین حقوق بشر و حقوق کودک است.

حقوق بین الملل اینترنت کلاسی را نمی پذیرد. اینترنت طبقاتی برخلاف حق دسترسی آزاد به اطلاعات است و اصل عدم تبعیض نیز دسترسی نابرابر طبقات مختلف به اینترنت را رد می کند.

توزیع مجدد اینترنت باعث ایجاد فساد می شود

اینترنت طبقاتی فساد و رانت ایجاد می کند; نوعی توزیع مجدد اینترنت که توسط گروه های خاصی انجام می شود. آنها تعیین می کنند که چه کسی می تواند به چه مقدار از اینترنت و با چه سرعت و ثباتی دسترسی داشته باشد. معلوم نیست چرا این مجوز دسترسی به برخی افراد داده شده است. زیرا هیچ مرجعی برای آن وجود ندارد و ممکن است بازار سیاه دسترسی به اینترنت ایجاد شود.

در این شرایط کسانی که دسترسی ندارند برای داشتن اینترنت کلاسی باید هزینه بیشتری بپردازند. درست مثل اینکه همه ما در یک فضا نفس می کشیم. اما گروهی می آیند و یک حباب روی سر همه می گذارند و اگر پول بدهیم دریچه ای در این حباب ایجاد می شود. اکنون باز کردن این در به یک تجارت برای کسانی تبدیل می شود که توزیع اینترنت را در دست گرفته اند.

اینترنت کلاسی ناشی از یک دیدگاه حمایتی است

زمانی که به اجرای آزمایشی رفع فیلتر برای گروه‌های خاص اشاره شد، این گروه به‌عنوان کسانی معرفی شدند که «با داشتن اینترنت رایگان معتقدند مورد سوء استفاده قرار نمی‌گیرند». این جمله نگاهی دلسوزانه را منتقل می کرد. به یاد بیاورید زمانی که جستجوی ایمن گوگل برای همه ما در ایران فعال شد. چه کسی اجازه داده سطح دسترسی بزرگسالان به اینترنت رایگان محدود شود و سپس بر اساس معیارها بخشی از این دسترسی به گروه خاصی برگردد؟ مقامات فیلترینگ سطح دسترسی گروه ها را بر اساس معیارهای خود تشخیص می دهند و فرض می کنند که مردم قدرت تشخیص نیازهای خود را ندارند.

اینترنت فیلتر کلاس را عادی می کند

اینترنت کلاسی به درد عوام نمی خورد و راه رشد و پیشرفت را می بندد. یکی از راه های رشد و توسعه فناوری اینترنت، استفاده عادی و روزمره از اینترنت و دسترسی آسان مردم است. همچنین دسترسی آسان و رایگان به اینترنت یکی از راه های کاهش فاصله گروه های حاشیه ای با مرکز و کاهش شکاف دسترسی به امکانات برای رشد است. در مقابل، اینترنت مبتنی بر کلاس، شکاف دیجیتالی ایجاد می‌کند، به طوری که افرادی که در گروه‌های خاصی نیستند، یا اصلاً نمی‌توانند به آن دسترسی داشته باشند یا مجبورند برای آن هزینه بیشتری بپردازند.

با یک اینترنت درجه یک، فیلتر عمومی ممکن است گسترده تر و حتی رایج تر شود. وقتی گروه های مختلف در سطوح مختلف و متمایز به اینترنت دسترسی دارند، چیزی به نام تجربه مشترک اینترنتی وجود ندارد. وب‌سایت‌ها و پلتفرم‌های مختلف از دسترس عموم خارج شده و سرعت اینترنت بسیار کند می‌شود، بدون اینکه مشکلی در فعالیت حرفه‌ای گروه‌های خاص ایجاد شود. در این صورت ممکن است تشخیص داده شود که عموم مردم به این سرویس هایی که اکنون فیلتر نشده اند نیازی ندارند و مسدود خواهند شد.

یک اینترنت طبقه بندی شده می تواند فیلترینگ را عادی کند و مبارزه برای دسترسی رایگان به اینترنت را پرهزینه تر و دشوارتر از امروز کند.

احتمالاً در این شرایط غیرفعال کردن همه VPN های خارجی با موانع کمتری روبرو خواهد شد. چرا که همه این گروه هایی که قرار است با طرح اینترنت طبقاتی دسترسی آزاد تری به اینترنت داشته باشند، گروه های خوش صدای جامعه هستند و با توجه به موقعیتی که دارند صدایشان بیشتر شنیده می شود. اگر دسترسی داشته باشند، دیگر متوجه اختلالاتی که عموم مردم با آن مواجه هستند، نخواهند شد و این می تواند تقاضا برای دسترسی آزاد به اینترنت را کمتر به چشم بیاورد و مبارزه برای دسترسی به اینترنت را پرهزینه و دشوارتر از امروز کند.

امکان کنترل در اینترنت کلاس

اینترنت کلاس حتی برای اعضای گروه هایی که می توانند اینترنت رایگان داشته باشند رایگان نیست. یکی از پیش نیازهای دسترسی به اینترنت کلاس، اعتبارسنجی و احراز هویت است و درخواست ها با ارائه هویت بررسی و تایید می شوند. این امر کنترل موسسات فیلترینگ را آسان‌تر می‌کند و ممکن است حریم خصوصی افراد هنگام استفاده از اینترنت از بین برود.

سطح دسترسی متناسب مردم در جهان با اینترنت طبقاتی متفاوت است. در این کشورها، دسترسی به اینترنت برای همه رایگان است. اما برخی از گروه ها دسترسی وسیع تر و آسان تری به برخی امکانات دارند

مسئولان و حامیان اینترنت کلاسی می گویند سطح دسترسی مردم به اینترنت در هیچ جای دنیا یکسان نیست. اما در مورد این موضوع توضیحی نمی دهند. در اکثر کشورها شبکه اینترنتی وجود دارد و همه می توانند بدون محدودیت به آن دسترسی داشته باشند. اما بر اساس نیازهای شغلی و موقعیت مکانی، سیاست های خاصی دنبال می شود که دسترسی را آسان تر و گسترده تر می کند. به عنوان مثال اینترنت مدارس بیشتر محتوای مناسب این گروه سنی را دارد و در دانشگاه می توانید به پایگاه ها و مقالات علمی دسترسی راحت تری داشته باشید یا اینترنت فروشگاه سرعت پرداخت و امنیت بیشتری دارد.

در این بین آنچه قرار است در ایران به عنوان تفاوت سطح دسترسی افراد مختلف اجرا شود، تنها در چند کشور اجرا شده است که مهمترین آنها چین است. در چین فقط برخی از مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی به سطح مشخصی از اینترنت دسترسی دارند و اکثر مردم از آن محروم هستند. در کره شمالی، تنها مراکز دانشگاهی می توانند به بخش محدودی از اینترنت دسترسی داشته باشند. بنگلادش، هند و روسیه نیز در برخی موارد اینترنت را طبقه بندی کرده اند. اما محدودیت ها را هم تعریف کرده و دلایل خود را روشن کرده اند.

مسئولان معمولاً کودکانی را مثال می زنند که نباید به همه نوع اطلاعات دسترسی داشته باشند. در این موضوع هیچ تفاوتی وجود ندارد، زیرا حمایت از کودکان در فضای مجازی حاصل خرد جمعی ملت ها بوده است. با این حال، هیچ توافق جمعی در مورد محدودیت هایی که بزرگسالان در کشور تجربه می کنند وجود ندارد. اینکه همه ما مدام به دنبال فیلترشکن هستیم نشان می دهد که عقل سلیم با این حد از محدودیت های اینترنتی موافق نیست و اینترنت کلاسی نمی تواند نارضایتی ما را با این محدودیت ها حل کند.